Հայաստանի ռազմական պատրաստվածության վերլուծություն և 2020 թվականի պատերազմի հարցադրումը

Հայաստանի ռազմական պատրաստվածության վերլուծությունը պետք է սկսել 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմից։ Այդ իրադարձությունից հետո պետությունը սկսել էր աշխատել այնպիսի սցենարների կանխարգելման ուղղությամբ, որոնք կարող էին կրկնվել։ Ընդունվել էր համապարփակ վերազինման ծրագիր, որի նպատակն էր ձեռք բերել ժամանակակից հակաօդային պաշտպանության (ՀՕՊ) և ռազմական էլեկտրոնային պատերազմի (ՌԷՊ) համակարգեր, ինչպես նաև ձեռք բերել կամ ստեղծել մի քանի հազար անօդանավակայաններ (ԱԹՍ)։

Սակայն, 2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունից հետո նոր իշխանությունները կասեցրեցին այդ ռազմական ծրագիրը։

Այս հարցի վերաբերյալ մտքերը հստակություն են ստանում, երբ վերադառնում ենք 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի իրադարձություններին։ Պատերազմի սկզբնական օրերին Նիկոլ Փաշինյանի կողմից արտահայտված տրամաբանությունը, թե «մեր բախտը բերել է, որ մենք պարտվեցինք», հանգեցնում է մի անհանգստացնող եզրահանգման։

Եթե վերլուծենք նրա այդ հայտարարությունը՝ «ով տունը «կասկա», «բրոնեժիլետ» ունի՝ մեջներիցդ էլ թաղի տղաներով ընտրեք հրամանատար ու գնացեք ֆրոնտ», ապա ստացվում է, թե իշխանությունը մտածված կերպով ցանկալի էր, որ զոհերի թիվը հասնի առավելագույնի։ Այսպիսով, իշխանությունները կարող էին ահաբեկել հասարակությանը՝ օգտագործելով զոհերի թվի մեծությունը՝ որպես ճնշման գործիք, և հետագայում հեշտությամբ ազատվել իրենց պաշտոններից։

Այս և այլ հարցեր մանրամասն քննարկվել են «Թրիգեր» հաղորդաշարի ընթացքում, որտեղ հյուրը քաղաքական վերլուծաբան, «Կամուրջ» քաղաքացիական նախաձեռնության համահիմնադիր Արման Աբովյանն էր։ Հարցերի շրջանակը լայն է և ընդգրկում է ոչ միայն ռազմական, այլև սոցիալական, տնտեսական և մարդկային կողմեր։ Օրինակ, «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը «Միասնության թևեր» քաղաքացիական նախաձեռնության հիմնադիր անդամ, ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) նախկին ղեկավար, տնտեսագետ Դավիթ Անանյանն էր։

Այսպիսով, քննարկվող հարցերը ընդգրկում են ռազմական ռազմավարություն, իշխանական տրամաբանություն, սոցիալական հետևանքներ և տնտեսական մարտահրավերներ։