Այսօր, մայիսի 11-ին, ՀՀ Ազգային Ժողովը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց «Զինվորական ծառայության, զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը։ Այս փոփոխությունները ուղղված են ապահովելու Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված քաղաքացիների իրավունքները և բարելավելու զինծառայողների պայմանները։
Նախագծի հիմնական նպատակներից է հարթել ԼՂ-ի բռնի տեղահանված անձանց համար ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու ճանապարհը։ Ըստ նոր դրույթի՝ 27 տարին լրացած անձինք, որոնք տեղահանման հետևանքով կորցրել են զինվորական ծառայությունն անցած լինելու փաստաթղթերը, կկարողանան ստանալ ՀՀ քաղաքացիություն՝ առանց այդ պարտավորությունը կատարելու։
Այս նախաձեռնությունը դառնում է անհրաժեշտ, քանի որ 2024 թվականի հունվարի 16-ին ընդունված նախորդ օրենսդրական փոփոխությունների համաձայն՝ 27 տարին լրացած և ծառայություն չանցած անձինք կարող էին վերադառնալ Հայաստան և ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ կատարելով կոնկրետ ծառայության պարտավորություն։ Սակայն, ինչպես նշել է պաշտպանության փոխնախարար Արման Սարգսյանը, բռնի տեղահանման հետևանքով շատ անձանց հաջողություն չի ստացել պահպանել իրենց զինվորական փաստաթղթերը, ինչը խոչընդոտում էր նրանց կարգավիճակի հստակեցումը։
Նոր փոփոխությունները նաև կանդրադառնան 2024 թվականի հունվարի 16-ին ընդունված օրենքի շրջանակում կրճատ ժամկետով պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնող զինծառայողների արձակուրդների հաշվարկմանը։ Օրինակ, մեկամսյա ծառայության դեպքում արձակուրդ չի տրվի, իսկ մեկ տարվա ծառայության դեպքում՝ 10 օր։ Այս կարգավորումները կգործեն նաև «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրով պայմանագրային ծառայության դեպքում։
Ըստ նախագծի՝ եթե պայմանագրային զինծառայողը մեկ տարվա ընթացքում 5 անգամ ստանում է կարգապահական տույժ, նրա պայմանագիրը կդադարեցվի։
Վերջապես, նշանակալից փոփոխություն է նաև կին զինծառայողներին օրվա վերակարգումներին ներգրավելու արգելքի դրույթի վերացումը։ Այս փոփոխությունը կապահովի ավելի արդար և հավասար պայմաններ զինված ուժերի բոլոր անդամների համար։