Երեկ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը (ԿԸՀ) չեղյալ համարեց երեք ընտրատեղամասերի ընտրությունների արդյունքները, ապա մերժեց նույն ընտրատեղամասերում վերաքվեարկություն անցկացնելու մասին ընդդիմադիր ուժերի դիմումը։ Այս քայլը, ըստ ընդդիմության, հստակ ապացույց է, որ ԿԸՀ-ի նախագահ Վահագն Հովակիմյանը հանդիսանում է իշխող քաղաքական կուսակցության (ՔՊ) հնազանդ գործիք և իր որոշումներում առաջնորդվում է բացառապես վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրահանգներով։
Այս իրադարձությունից հետո ընդդիմությունը պատրաստվում է դիմել Սահմանադրական դատարան՝ պահանջելով ընտրությունների արդյունքները չեղյալ համարել։ Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Սահմանադրական դատարանը (ՍԴ) նույնպես ձևավորվել է ՔՊ-ականների կողմից, և դատավորների մեծամասնությունը հակասահմանադրական ճանապարհով է նշանակվել, ընդդիմության շրջանում մեծ վախ կա, որ դատարանը կկայացնի կողմնակալ և օրենքին չհամապատասխանող որոշում։
Այս հարցի շուրջ զրուցել եմ Սահմանադրական դատարանի նախկին դատավոր Կիմ Բալայանի հետ։
– Ընդդիմադիր ուժերն այժմ ցանկանում են դիմել Սահմանադրական դատարան։ Օրենքը փաստացի պահանջում է, որ կա՛մ նոր ընտրություն նշանակվի, կա՛մ վերաքվեարկություն տեղի ունենա այն ընտրատեղամասերում, որտեղ ընտրությունների արդյունքները չեղյալ էին համարվել։ ՍԴ-ն այժմ նույն վերաքվեարկության հետ կապված ի՞նչ որոշում կարող է կայացնել, եթե առաջնորդվի օրենքով։
– Այստեղ երկրորդ կարծիք չի կարող լինել։ Հայաստանում 2018 թվականից միայն մի օրենք է գործում, դա բեսպրեդելի օրենքն է։ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն օրենք խախտեց, այդ կառույցը չուներ նման որոշում կայացնելու իրավունք։ Ի՞նչ իրավունքով քաղաքացիների ձայները համարեցին չեղյալ ու նոր ընտրություն այդ տեղամասերում չկազմակերպեցին, այն դեպքում, երբ ԲՀԿ-ն ստացած ձայներով արդեն իսկ անցնում էր խորհրդարան։ Նման իրավունք ո՞վ է վերապահել ԿԸՀ-ին՝ ոչ ոք, բայց, փաստորեն, նման ապօրինի որոշում կայացրին։ Այդ արարքը քրեորեն հետապնդելի արարք է։
Ինչ վերաբերում է այսօրվա Սահմանադրական դատարանին, ապա այն ձևավորվել է հակասահմանադրական ճանապարհով։ Ի՞նչ սպասել նման դատարանից, արդյո՞ք կկայացնի արդար որոշում՝ օրենքի տառին համապատասխան, ես կարծում եմ, որ ոչ, խիստ կասկածում եմ նրանց անաչառության վրա։
– Այսինքն՝ կարծում եք, որ ինչպես ԿԸՀ-ն է Փաշինյանի ձեռքի խաղալիքը, այնպես էլ՝ ՍԴ-ն։
– Հույսը մահանում է վերջում, ամեն դեպքում՝ շանսերը քիչ են, որ ՍԴ-ն արդարության հետքերով կգնա։ Այդ դատարանը ձևավորվել է ապօրինաբար։ ՍԴ դատավորներին ապօրինաբար ազատեցին աշխատանքից և ինչ-որ մարդկանց ապօրինաբար դարձրին դատավոր ու մտցրին ՍԴ։ Իհարկե, այնտեղ լավ մասնագետներ էլ կան, ովքեր իսկապես արժանի են դատավորի կոչմանը, սակայն նրանք կազմում են փոքրամասնություն։
– Եթե մի պահ պատկերացնենք, որ Նիկոլ Փաշինյանի փոխարեն ունենք ազնիվ, արդար, օրենքը պահող ղեկավար, որը չի միջամտում օրենսդիրի գործերին, Սահմանադրական դատարանն այդ պարագայում ո՞ր դեպքում կարող է ընտրությունների արդյունքները չեղյալ համարել և նոր ընտրություններ նշանակել։
– Եկեք վերցնենք «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ղեկավարի հայտարարություններն այն մասին, որ համատարած կաշառք են բաժանել։ Այն, որ այդ մարդը սուտասան է, և նրան ոչ մի գիտակից մարդ չի հավատում, դա այլ հարց է, բայց որ մարդը նման հայտարարություններ է անում, միայն դա բավարար է, որպեսզի այս ընտրությունները ճանաչվեին անվավեր և նոր ընտրություններ նշանակվեին։ Ընտրակաշառքների մասին հայտարարությունը, այն էլ՝ մի քանի անգամ, բավականին լուրջ փաստարկ է, սակայն մեր երկրում, փաստորեն, նման ընտրությունները համարվում են արդար ընտրություններ։ Ո՞նց կարող է կաշառք բաժանվել, և դա չազդի մարդկանց քվեի վրա։
– Այսինքն՝ կո՞ղմ եք, որ նոր ընտրություններ լինեն։
– Ես համոզված եմ, որ Նիկոլ Փաշինյանն ազնիվ ընտրության պարագայում չի ունենա մեծամասնություն։ Այս ընթացքում միայն շտաբի պետ Ասրյանը ճիշտ հայտարարություն արեց, ինչի համար իրեն շնորհակալ եմ․ փաստորեն, սրանց մեջ էլ կա։
