Արեւմուտքի, եւ հատկապես ԱՄՆ-ի, վերաբերմունքը հայաստանյան ներքին քաղաքականության նկատմամբ ցույց է տալիս, որ գերտերությունների համար արժեքներն ու սկզբունքները միայն գործիքներ են, որոնք օգտագործվում են անհնազանդ իշխանությունների դեմ ճնշում գործադրելու համար, իսկ մյուս դեպքերում դրանք անտեսվում են։
ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հայցումը Հայաստան ոչ միայն ցույց է տալիս, որ իշխանության հարցը որոշում է ոչ թե հայ ընտրողը, այլ արտաքին ուժերը, այլեւ բացահայտում է, որ ԱՄՆ-ի վստահությունը դեպի իրենց աջակցվող իշխանության հաղթանակը նույնիսկ այնքան էլ բարձր չէ, որպեսզի այդ հարցում զբաղվի ավելի քիչ ուղղակի մեթոդներով։
Այս իրավիճակը հասկանալի է, եթե հիշենք ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի հայտնի արտահայտությունը Նիկարագուայի բռնապետ Անաստասիո Սամոսայի մասին։ Ռուզվելտը, երբ հարցվեց, թե ինչպես է վերաբերվում Սամոսայի կողմից կատարվող հանցագործություններին, պատասխանեց․ «Գուցե նա իսկապես շանորդի է, բայց մեր շանորդին է»։ Այս արտահայտության միակ իմաստն այն է, որ երբ որոշակի իշխանությունները ծառայում են արտաքին շահերին, նրանց կողմից կատարվող հանցագործությունները հանդուրժելի են, իսկ նույնիսկ աջակցվում։
ԱՄՆ-ում եւ ԵՄ-ում շատ լավ գիտեն, թե ինչպիսի հակամարդկային բռնապետություն է կառուցում Նիկոլ Փաշինյանը, բայց ոչ միայն աչք են փակում դրա առաջ, այլեւ սիրահոժար աջակցում են այդ ռեժիմի վերարտադրությանը։ Ժողովրդավարությունը եւ մարդու իրավունքները դառնում են գործիքներ, որոնք օգտագործվում են միայն այն դեպքերում, երբ իշխանությունը չի ենթարկվում արտաքին իշխանությանը։
Իշխանության հիմքը դրա լեգիտիմությունն է, որը ստացվում է հասարակության կողմից։ Այդ լեգիտիմությունը խարսխված է հասարակության կողմից կազմակերպվող եւ իր արդյունքները ճանաչող ընտրությունների վրա։ Երբ հասարակությունը համոզված է, որ ընտրությունների արդյունքները արտահայտում են իր կամքը, այն ճանաչում է նաեւ իշխանության օրինականությունը։
Այսօր, սակայն, հասարակությունը համոզված չէ։ Փաշինյանի քարոզարշավի ընթացքում մարդկանց մերժողական վերաբերմունքը, պարտադիր բերված պետական աշխատողների եւ անչափահաս դպրոցականների մասնակցությունը հանրահավաքներին, ինչպես նաեւ ընդդիմադիր կուսակցությունների հավաքների մեծ մասնակցությունը, ցույց են տալիս, որ ռեժիմը կորցրել է իր ներքին լեգիտիմությունը։ Ինչ արդյունք էլ հրապարակի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը, եթե դրանով հռչակվի Փաշինյանի եւ «Քաղաքացիական պայմանագրի» հաղթանակը, մարդիկ համոզված կլինեն, որ ընտրությունները կեղծվել են։
Ահա այստեղ է, որ ի հայտ են գալիս «մարկոռուբիոները», «կայակալլասները» եւ «ուրսուլաֆոնդերլայենները»։ Ներքին լեգիտիմությունը կորցրած ռեժիմը փորձում է ստանալ արտաքին լեգիտիմություն։ Եթե ներքին լեգիտիմության աղբյուրը հասարակությունն է, ապա արտաքին լեգիտիմության աղբյուրը դառնում են այլ երկրների ղեկավարները, որոնք հայտարարում են, որ ճանաչում են այս կամ այն ռեժիմի օրինականությունը, անկախ նրանից, թե սեփական հասարակությունը ինչպես է վերաբերվում այդ ռեժիմին։
Փաշինյանի միակ հույսը մնացել է արտաքին աջակցությունը, որ իրեն կառավարելու լիազորություն տա, ոչ թե սեփական հասարակությունը, այլ ինքը նշանակվի դրսից, արտաքին ուժեր ճանաչեն իրեն Հայաստանի իշխան։
Արդյո՞ք արեւմտյան աջակցությունը բավարար է, որ Փաշինյանը կարողանա վերարտադրվել։ Ամեն ինչ կախված է հասարակությունից եւ հատկապես՝ ընդդիմադիր առաջնորդներից։ Եթե նրանք միասնաբար չճանաչեն կեղծված ընտրությունների արդյունքները եւ հասարակությանն ըմբոստության ու դիմադրության կոչ անեն, ռեժիմը չի դիմանա։ Հիմա արդեն պարզ է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը պատրաստ է ընդդիմանալ արտաքին թելադրանքին եւ չճանաչել ամերիկացիների ու եվրոպացիների որոշման օրինականությունը։
