Հայաստանյան բիզնեսը դժվարին կացության մեջ է՝ իշխանությունների քայլերի հետևանքով

Հայաստանյան բիզնեսը հայտնվել է աննախադեպ դժվարին իրավիճակում՝ որպես իշխանությունների կողմից իրականացվող քաղաքականության անուղղակի հետևանք։ Թեև իշխանությունները հանրությանը ներկայացնում են երկրում տնտեսական աճի և հայ-ռուսական հարաբերությունների բարձրակետի պատկեր, իրականում տեղի ունենում են այլընտրանքային զարգացումներ, որոնք սահմանափակում են հայկական բիզնեսի հնարավորությունները։

Իշխանությունների կողմից Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վերաբերյալ ստեղծված տպավորությունը, թե երկու երկրների միջև ջերմ բարեկամություն է հաստատվել, հակասում է ռուսական շուկայում հայկական բիզնեսի ապրումների իրականությանը։ Ռուսաստանի կողմից առաջացած մտահոգությունները, որոնք նախկինում արտահայտվում էին միայն բանական խոսքերով, այժմ վերածվում են կոնկրետ գործողությունների։

Այս իրավիճակի հիմքում ընկած է իշխանությունների կողմից իրականացվող քաղաքականությունը, որը, թեև պաշտոնապես ներկայացվում է որպես ինքնիշխանության պաշտպանություն, փաստորեն հայ-ռուսական հարաբերությունների հիմքերը թուլացնում է։ Այս ճնշումները դրսևորվում են մի քանի ուղղություններով։

Պատահական չէր հայկական երկաթուղու կոնցեսիան վաճառելու առաջարկության նկատմամբ ռուսական կողմի զգայուն արձագանքը։ Թեև այդ թեմայի շուրջ բանավեճը պաշտոնապես կարգավորվեց, սակայն այն ցույց տվեց, որ ռուսական կողմը հետևում է իշխանությունների քայլերին և պատրաստ է դրանք արձագանքել։

Հայաստանը փորձում է Ռուսաստանից հեռանալ, սակայն միևնույն ժամանակ ցանկանում է շահագործել ռուսական շուկան, որը կազմում է երկրի արտահանման 50%-ից ավելին։ Այս հակասությունն իշխանությունների կողմից ստեղծում է թակարդներ հայկական բիզնեսի համար։

Այս ճնշումների հետևանքները արդեն զգալիորեն ազդում են տնտեսության վրա։ Օրինակ, վերջերս Պռոշյանի կոնյակի գործարանի ռուսաստանյան մասնաճյուղի արտադրական լիցենզիան կասեցվեց, իսկ «Ջերմուկ» հանքային ջրերի երկու խմբաքանակների վաճառքը արգելվեց՝ պարտադիր պահանջների խախտումներ հայտնաբերելու պատրվակով։

Այսպիսի իրավիճակներում ռուսական շուկայից հեղուկ գազի ներմուծման հետ կապված խնդիրները, որոնք հանգեցրին գների կտրուկ բարձրացման, դառնում են ոչ միայն տրանսպորտային, այլև քաղաքական խնդիր։ Գազի գների 170 դրամից հասնելը 300 դրամի ընթացքում ցույց է տալիս, թե ինչպես են իշխանությունների քայլերը անմիջականապես ազդում քաղաքացիների և տնտեսության վրա։

Իշխանությունները, որոնք հաճախ անտեսում են իրենց գործողությունների հետևանքները, հույսեր են կապում ադրբեջանական երկաթուղով ապրանքների ներմուծման հետ, ինչպես, օրինակ, դիզելային վառելիքի հարցում։ Սակայն այս քայլերը միայն թեթևացնում են խնդիրը, իսկ ռուսական շուկայում հայկական ապրանքների նկատմամբ սահմանափակումները, ինչպիսիք են Wildberries-ի և OZON-ի հարթակներից հայկական ապրանքների հեռացումը, ցույց են տալիս, որ ռուսական կողմը պատրաստ է կիրառել ավելի լուրջ միջոցներ։

Այսպիսով, մինչ իշխանությունները շարունակում են կազմակերպել տոնական միջոցառություններ, հայաստանյան բիզնեսը և հազարավոր քաղաքացիներն են դառնում իրենց չմտածված քայլերի գնացողները։