Վերջերս տեղի ունեցած մի շարք իրադարձություններ լուսաբանում են Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Սլովակիայի միջև ձևավորված ռազմավարական համագործակցության ակնհայտ նախադեպը։ Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոն, վերադառնալով Մոսկվայից, հրապարակել է տեսաուղերձ, որտեղ անդրադարձել է Եվրոպական համայնքի գագաթաժողովին։ Նրա խոսքերից հատկապես զգում էր Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի դիրքորոշումը, որը, ըստ Ֆիցոյի, «կոշտ քննադատել է Եվրախորհրդարանին՝ իր երկրի դեմ զանազան հռչակագրեր և բանաձևեր ընդունելու համար»։
Այս իրադարձությունը, որը տեղի էր ունեցել Ռուսաստանի նախագահի հետ բանակցություններից անմիջապես հետո, ցույց է տալիս, թե որքան խորը և համընդհանուր է Բաքվի և Մոսկվայի դիրքորոշումը Եվրոպական միության նկատմամբ։ Եվրոպական հանրության քաղաքական դիրքորոշումը, որը ներկայացվում է Եվրախորհրդարանի բանաձևերով, Բաքվի և Մոսկվայի համար գրեթե նույնական անհանդուրժողականություն է առաջացնում։
Ալիևի արձագանքը Ֆիցոյին, որը նա տեղադրել է սոցիալական X հարթակում, ևս մեկ անգամ ընդգծում է այս համագործակցության ռազմավարական բնույթը։ Ադրբեջանի նախագահը շնորհակալություն է հայտնել Ֆիցոյին «ճշմարիտ և թանկ մտքերի» համար և նշել, որ սպասում է նրա այցին Բաքու։ Այս հայտարարությունը, ըստ տրամաբանության, նշանակում է, որ Պուտին-Ֆիցո բանակցություններում Ալիևի «ինքնիշխան կեցվածքը» ոչ միայն քննարկվել է, այլև ըստ էության գնահատվել է։
Այս համատեքստում հատկապես հետաքրքիր է Եվրամիությունում Ադրբեջանի լոբբիստի՝ Վիկտոր Օրբանի պաշտոնից հեռանալու փաստը։ Օրբանը, որը նաև համարվում էր Բրյուսելում Պուտինի «լիազոր ներկայացուցիչը», իր դերը փոխանցել է Ռոբերտ Ֆիցոյին։ Սա ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանը և Ադրբեջանը լուրջ հույսեր են կապում Ֆիցոյի անձի վրա՝ որպես իրենց շահերը Եվրոպայում պաշտպանող կենտրոնական կերպար։
Եվրոխորհրդարանի վերջին բանաձևը, որի դեմ Ալիևը հնչեցրել է իր «ինքնիշխան քննադատությունը», Ադրբեջանին մեղադրում էր Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչությանը բռնատեղահանելու և նրա նախկին ղեկավարներին կալանավորելու համար։ Ֆիցոն, որը նախագահի հետ բանակցություններից հետո համերաշխություն է հայտնել Ալիևի հետ այս հարցում, պատրաստվում է այցելել Բաքու, ինչը ևս մեկ անգամ ապացուցում է այս երեք երկրների՝ Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Սլովակիայի, քաղաքական ուղղվածության համահունչությունը։
Այս ամենը հանգեցնում է մի կարևոր հարցի։ Եթե Պուտինի և Ալիևի հակաեվրոպականությունը և ԵՄ-ի նկատմամբ անհանդուրժողականությունը հասկանալի և տրամաբանական են, ապա ինչու՞ Հայաստանի ընդդիմությունը, որը հակադրվում է իշխանություններին, նույնպես հակաեվրոպական է։ Արդյո՞ք նրանք նույնպես կիսում են Բաքվի և Մոսկվայի շահերը, թե՞ գոյություն ունի այլ, ավելի բարդ պատճառ։
