Հայաստանի ռազմավարական ռեսուրսների նկատմամբ ԱՄՆ-ի հետաքրքրությունը, որն այսօր կենտրոնացած է կրիտիկական հանքանյութերի շուրջ, կարող է ընդլայնվել՝ ներառելով նաև թերթաքարային պաշարները, որոնց մասին երկար ժամանակ շատերն արդեն մոռացել են։
Ամերիկյան կողմի հետաքրքրությունը Հայաստանի թերթաքարային ռեսուրսների նկատմամբ ունի բավականին երկար պատմություն։ Դեռևս 1995 թվականին, «Էներգետիկա» նպատակային ծրագրի շրջանակներում, ՀՀ կառավարությունը որոշում էր կայացրել իրականացնել երկրաբանական-հետախուզական աշխատանքներ՝ խորհրդային տարիներին հայտնաբերված այրվող թերթաքարերի, նավթի, գազի և ածխի պաշարների արդյունաբերական ներուժը գնահատելու համար։ Սակայն 1990-ականների ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի հետևանքով նախաձեռնությունը մնաց կիսատ։
Այս հարցում ակտիվությունն ավելի վաղ է սկսվել։ 2011 թվականին ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության և Մեն կղզում գրանցված International Minerals & Mines Ltd ընկերության միջև ստորագրվեց հուշագիր, որի նպատակը Հայաստանում թերթաքարային պաշարների հետախուզման և մշակման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությունն էր։ Համաձայնագիրը նախատեսում էր էներգետիկ ռեսուրսների համատեղ գնահատում և տեխնիկական ուսումնասիրություն, ներառյալ թերթաքարային գազի հնարավոր պաշարները։
ԱՄՆ Երկրաբանական ծառայության ուսումնասիրությունների համաձայն՝ Արամուսի շրջանում առկա է շուրջ 44 մլն տոննա այրվող թերթաքարի պաշար։ Այս եզրակացությունը ձեռք է բերվել 1994 թվականին իրականացված հետազոտությունների արդյունքում։ 2005 թվականի զեկույցում ամերիկյան կողմն արդեն ներկայացրել էր ավելի բարձր գնահատականներ՝ նշելով Իջևանում, Շամուտում և Ջերմանիսում 17-18 մլն տոննա, իսկ Դիլիջանի շրջանում՝ շուրջ 128 մլն տոննա թերթաքարային պաշարների առկայությունը։
Այսպիսով, ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանում իրականացվող աճող գեոտնտեսական ակտիվության պայմաններում, հնարավոր է, որ ամերիկյան հետաքրքրությունը աստիճանաբար ընդլայնվի՝ ընդգրկելով ռազմավարական ռեսուրսների ամբողջ համալիրը՝ կրիտիկական հանքանյութերից մինչև թերթաքարային պաշարներ։ Այս գործընթացը, որը հաճախ նկարագրվում է որպես ռեսուրսային գաղութացում, կարող է ունենալ ռազմավարական նշանակություն։
