Եվրոպական դատարանի «ոսկե կանոնի» սխալ կիրառումը և իրավական կոնտեքստի աղավաղումը

ՀՀ Սահմանադրական դատարանի նիստում, որպես իշխող կուսակցության ներկայացուցիչ, իշխող իշխանության ղեկավարի՝ Նիկոլ Փաշինյանի ենթադրյալ հայհոյանքներն ու վիրավորական բառապաշարն արդարացնելու համար հղում կատարվում է Միջազգային Եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) 2009 թվականի հանրահայտ նախադեպային թեզին, թե՝ «արտահայտվելու ազատությունը պաշտպանում է նաև այն գաղափարները, որոնք կարող են վիրավորել, ապշեցնել կամ անհանգստացնել»։

Սակայն Եվրոպական դատարանի 2009 թվականի այդ նախադեպային իրավունքի նմանօրինակ վկայակոչումը հանդիսանում է իրավական կոնտեքստի բացահայտ աղավաղում և հանրային ենթադրյալ մանիպուլյացիա։

ՄԻԵԴ-ն իր 2009 թվականի այդ «ոսկե կանոնով» պաշտպանում է ընդդիմադիր գործիչներին, լրագրողներին և շարքային քաղաքացիներին, որոնք իշխանությանը քննադատելիս կամ հանրային նշանակության հարցեր բարձրացնելիս կարող են օգտագործել շոկային, սուր կամ կոպիտ խոսք։ Այս իրավունքը նրանց է տրված, որպեսզի կարողանան ազատորեն արտահայտել իրենց տեսակետը՝ պետության կողմից ցեղակցական վարչական ճնշումից զերծ մնալու համար։

Եվրոպական դատարանը 2009 թվականի որևէ որոշմամբ երբեք չի սահմանել, որ երկրի գործադիր իշխանության ղեկավարն իրավունք ունի պետական լծակներով, ամբիոններից կամ ընտրարշավների ժամանակ հայհոյել, նվաստացնել և թիրախավորել սեփական քաղաքացիներին ու ընդդիմախոսներին։

Իրավական տեսանկյունից, երբ պետության ղեկավարն իր պաշտոնական դիրքից օգտվելով հարձակվում է քաղաքացիական անձանց վրա, դա որակվում է որպես պետական մակարդակով իրականացվող ատելության խոսք (Hate Speech) և վարչական ճնշում, ինչը դուրս է ՄԻԵԴ 10-րդ հոդվածի (Արտահայտվելու ազատություն) պաշտպանության տիրույթից։

Խոսքի ազատությունը հանրության զենքն է՝ ընդդեմ իշխանական կամայականությունների, այլ ոչ թե իշխանության արտոնագիրը՝ սեփական ժողովրդին նվաստացնելու համար։