Որպեսզի հասկանանք, թե ինչպես է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը (ԿԸՀ) հաշվարկել 2024 թվականի Ազգային Ժողովի ընտրությունների արդյունքները, անհրաժեշտ է վերլուծել հրապարակված տվյալները՝ դրանք համեմատելով ռեգիստրի տվյալների և այլ հաշվարկների հետ։
Սկսենք ընտրողների ցուցակից։ 2026 թվականի հունիսի դրությամբ ընտրական իրավունք ունեցող քաղաքացիների թիվը ռեգիստրում կազմել է 2 միլիոն 485 հազար 851։ Հունիսի 7-ի ընտրությունների օրը ԿԸՀ-ն հրապարակել է 2 միլիոն 505 հազար 102 ընտրողի ընդհանուր թիվ։ Այս երկու թիվների միջև 19,251-ի տարբերություն է, ինչը կարելի է համարել առաջին «տեխնիկական սխալը»։ ԿԸՀ-ի կայքում ներկայացված հաշվետվությունը, սակայն, նշում է ընտրողների ցուցակում ներառված 2 միլիոն 503 հազար 990 անձի մասին։ Այս թիվը նույնպես չի համապատասխանում ԿԸՀ-ի հրապարակած առաջին թիվին, ինչը հանգեցնում է երկրորդ «տեխնիկական սխալի»։
Քվեարկության օրը ընտրատեղամասերում կազմված լրացուցիչ ցուցակում ներառվել է 1126 ընտրող։ ԿԸՀ-ն այս թիվը ավելացրել է ընդհանուր թվին՝ ստանալով 2 միլիոն 506,826։ Սա, սակայն, հակասում է Ընտրական օրենսգրքի պահանջին, որը պետք է ներառի Շրջիկ արկղով և էլեկտրոնային քվեարկությամբ ընտրողներին (1710)։ ԿԸՀ-ի կողմից դրանք առանձին ավելացնելը ևս հարցեր է առաջացնում։
Անցնենք քվեարկության արդյունքներին։ Ընտրողների ընդհանուր մասնակցությունը կազմել է 1,476,769։ ԿԸՀ-ն հրապարակել է 1,470,790 տեխնիկական սարքավորմամբ տպված կտրոնների թիվ և 2298 համարակալված կտրոնների թիվ։ Դրանք գումարելով՝ ստանում ենք ընտրողներից ստացված կտրոնների ընդհանուր թիվը՝ 1,473,088։ Այս թիվը, սակայն, չի համապատասխանում ընտրողների մասնակցության ընդհանուր թվին (1,476,769)։ Տարբերությունը կազմում է 3681, ինչը նույնպես կարելի է համարել «տեխնիկական սխալ»։
Անվավեր քվեաթերթիկների քանակը կազմել է 16210, ինչը կազմում է ընտրողների մասնակցության 1.10 տոկոսը։ Նախորդ ընտրություններում այս ցուցանիշը շուրջ 3 անգամ ավելի ցածր էր։ 2026-ի ցուցանիշը կարելի է բացատրել ընտրողների բացասական վերաբերմունքով, սակայն այն նաև կարող է լինել ընդդիմադիր ուժերի քվեաթերթիկները գիտակցաբար փչացնելու հետևանք։
Հաշվարկների գումարային անճշտությունը կազմել է 4331։ Քվեարկության հաջորդ օրն այն կազմում էր 1279, սակայն 10/51, 12/13 և 35/65 տեղամասերում արդյունքների չեղարկումից հետո այն վերածվեց 4331-ի։ Այսինքն, ԿԸՀ-ն զրոյացրել է 3052 ընտրողի քվեները՝ խոչընդոտելով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության մուտքը ԱԺ։
Եթե հաշվարկենք կուսակցություններին կողմ քվեարկած ձայների հանրագումարը, ստանում ենք 1,460,891 թիվ, ինչը 15878-ով պակաս է ընտրողների մասնակցության ընդհանուր թվից։ Այս թիվը նույնպես չի համընկնում անվավեր քվեաթերթիկների քանակին (16210)։ Տարբերությունը 332 է, ինչը կարող է լինել «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության կողմից գողացված քվեների գումարը։
Այսպիսով, ԿԸՀ-ի կողմից անցկացված ընտրությունները, որոնք ունեցել են չորս «տեխնիկական սխալ», յուրաքանչյուր փորձագետ կգնահատեր բավարարից ցածր։ Այսպիսի պայմաններում իրական ժողովրդավարական երկրում Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ողջ կազմը պետք է պաշտոնանկ արվեր։
