Հայաստանից արտագաղթի դադարեցումը եւ ներգաղթը կապված են ոչ թե տեղական, այլ արտերկրային պայմանների վատացման հետ

Հայաստանը վերջին տարիներին հանդիպել է մի անսովոր իրավիճակի՝ արտագաղթի հոսքի կանգառի եւ միաժամանակ ներգաղթի աճի։ Իշխանությունները, մասնավորապես վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, այս փոփոխությունները ներկայացնում են որպես իրենց իշխանության հաջողության եւ երկրում տնտեսական կայունության եւ բարեկեցության վկայություն։ Սակայն իրական պատճառը շատ ավելի բարդ եւ համաշխարհային տնտեսական իրադարձությունների հետ կապված է, քան ներքին քաղաքականության ազդեցությունը։

Իրականում, Հայաստանից արտագաղթի կանգառը եւ ներգաղթի աճը պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ արտագաղթի հիմնական երկրներում՝ ԱՄՆ-ում, ԵՄ երկրներում եւ Ռուսաստանում, տնտեսական եւ սոցիալական պայմանները զգալիորեն վատացել են։ Տնտեսական ճգնաժամը, գների անկումը, արտադրությունների փակումը եւ աշխատատեղերի կրճատումը ստիպել են բազմաթիվ մարդկանց, այդ թվում՝ նաեւ հայերին, վերադառնալ հայրենիք, որտեղ նրանց այլեւս չեն սպասում։

ԱՄՆ-ն եւ ԵՄ երկրները, որոնք նախկինում հանդիսանում էին հայերին համարյա անսահմանափակ հնարավորություններով ողջունում էին, այժմ խստացնում են իրենց միգրացիոն քաղաքականությունը։ Տնտեսական անվտանգության եւ սեփական քաղաքացիների գործազրկության խնդիրները ստիպել են նրանց կանխել նոր ներգաղթողների հոսքը։ Ինչպես ասում են, եթե անգամ մարդը փախչի, նրան կարող են շատ կարճ ժամանակ անց բռնել եւ արտաքսել։

Այս իրավիճակը ստեղծել է նոր ռեալիություն, որտեղ փախչելու տեղ այլեւս չկա։ Դժգոհությունը, որը նախկինում հայերին ստիպում էր լքել երկիրը, այժմ չի կարող արտահանվել։ Իրավիճակը փոխվել է այնքան, որ մարդիկ, ովքեր մտադրություն ունեին փախչելու, հասկանում են, որ նրանց ոչ մի տեղ չեն սպասում։

Այս համատեքստում, Հայաստանը դարձել է միակ տարբերակը։ Իրավիճակը նման է այն բանին, երբ մարդը, տեսնելով, որ իր շուրջը գտնվող բոլոր դուռները փակ են, ստիպված է մնալ եւ փորձել բարելավել այն, ինչ ունի։ Հայաստանը բարեփոխելն այլընտրանք չունի։ Մենք մեր երկրից փախչելու տեղ այլեւս չունենք, եւ մեր միակ ելքը սեփական երկիրը բարեփոխելն է, այն մեր ձգտումներին եւ երազանքներին համապատասխանեցնելը։