Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունների վերջին շրջանում ծավալվող իրադարձությունները ստիպում են խոսել ռուսական կողմի վերաբերմունքի զգալի սրման մասին։ Այս սրումը, որը դիտարկվում է որպես ռուսական կողմի պաշտոնական արձագանք՝ Երևանում մայիսի սկզբին կայացած Եվրոպական քաղաքական համայնքի եւ Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովներին, ունի մի քանի հստակ ուղղություններ։
Նախ, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հստակեցում է պահանջել Հայաստանից՝ պնդելով, որ երկիրը պետք է ընտրություն կատարի ԵԱՏՄ-ի եւ ԵՄ-ի միջեւ։ Նա նույնիսկ խորհուրդ է տվել հանրաքվե անցկացնել՝ հայ ժողովուրդի կամքը պարզելու նպատակով։ Այս պահանջը հակադրվում է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններին, որոնցում նա շարունակում է նկարագրել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները որպես «շատ ջերմ» եւ հավաստիացնում, որ Երևանը ոչ մի կտրուկ գործողություն չի ձեռնարկելու։ Փաշինյանը նույնիսկ նշել է, որ Ռուսաստանի հետ իր հեռախոսազրույցների թիվը մոտ 200 է եղել վերջին տարիներին, ինչը, ըստ նրա, ցույց է տալիս երկու երկրների ղեկավարների միջեւ աննախադեպ մտերմություն։
Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը հստակ հայտարարել է, որ Մոսկվան չի ցանկանում տեսնել Հայաստանը ԵԱՏՄ-ից դուրս եւ տեսնում է խնդիրներ, որոնք կծագեն ԵՄ-ին միանալու կամ դրա հետ հարաբերությունները սերտացնելու դեպքում։ Այս խնդիրները, ըստ Օվերչուկի, «գործնականում արդեն իսկ ծագում են»։
Այս ամենի ֆոնին Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի նախագահ Սերգեյ Շոյգուն աննախադեպ ծանր մեղադրանքներ է հնչեցրել Հայաստանի իշխանության նկատմամբ՝ նշելով, որ վերջիններս ձեռնարկել են «հակասող դաշնակցային հարաբերություններին» քայլեր։ Այս հայտարարությունը հաջորդել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովայի նախազգուշացումը, որի համաձայն Հայաստանի իշխանությունները չեն կատարել իրենց խոստումը Ռուսաստանի շահերին հակասող քայլեր չձեռնարկելու մասին։
Այս իրադարձությունների շարքը, որը սկսվել է Երևանում կայացած միջոցառումներից հետո, ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանը լրջորեն վերաբերվում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության նոր ուղղվածությանը եւ պատրաստ է ակտիվորեն դիմակայել դրան՝ օգտագործելով ինչպես պաշտոնական հայտարարություններ, այնպես էլ ռազմավարական քայլեր, ինչպիսիք են ԵԱՏՄ-ի հարցի արագացումը։
