Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին մեծ ուշադրություն է դարձված ոչ միայն Հայաստանում, այլև արտերկրում ապրող հայ համայնքներում։ Ընտրողների մտքերում հիմնական հարցը միայն այն չէ, թե արդյոք վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցությունը կպահպանի իր խորհրդարանական մեծամասնությունը, այլև ինչ հետևանքներ կունենա այս ընտրությունների արդյունքը՝ երկրի և իշխող իշխանության համար։
Այս հարցին պատասխանելիս պետք է հստակ առանձնացնել երկու հիմնական ոլորտ՝ Հայաստանի ապագան և Նիկոլ Փաշինյանի անձնական ճակատագիրը։
Հետևանքները Հայաստանի համար
Հայաստանի համար այս ընտրությունների հնարավոր ամենացավալի հետևանքը Փաշինյանի կողմից ստեղծված վտանգավոր իրավիճակի շարունակումն է։ Իշխանության գլուխը նրա մնալու դեպքում երկրի գոյատևման հարցը կարող է դառնալ ավելի բարդ։ Այս վտանգը բխում է վերջին տարիների մի շարք ողբերգական իրադարձություններից, որոնք, իհարկե, ունեն իրենց պատմական և քաղաքական համատեքստը, սակայն դիտարկելով դրանք առանձին-առանձին՝ դրանք ստեղծում են վախ և անվստահություն։
Այս իրադարձություններից կարելի է առանձնացնել մի քանի հիմնական կետեր.
1. 2020 թվականի պատերազմի սխալ կառավարումը՝ որը հանգեցրեց Արցախի մեծ մասի կորստին և հազարավոր զոհերի։
2. Ադրբեջանական զորքերի ներխուժումը և տարածքների բռնագրավումը՝ որը շարունակվում է արդեն մի քանի տարի։
3. Արցախի ճանաչումը Ադրբեջանի կազմում՝ հակառակ նախկինում արված հստակ հայտարարությունների։
4. Արցախի բնակչության բռնի տեղահանումը կանխելու անկարողությունը՝ որը հանգեցրեց 120,000 հայուհու և հայունի տունը թողնելուն։
5. Արցախյան հարցը փակված համարելը և արցախցիներին «փախածներ» անվանելը։
6. Ադրբեջանի պահանջներին անվերջ զիջումները՝ որոնք հաճախ հակասում են Հայաստանի ազգային շահերին։
7. Հայաստանյան եկեղեցու ներքին գործերին միջամտությունը՝ որը խախտում է երկրի սահմանադրությունը։
8. Բաքվում պահվող հայ գերիների ազատ արձակումն ապահովելու անհաջող փորձերը։
Այս գործողությունները, որոնք հաճախ իրականացվել են Ադրբեջանի հետ բանակցությունների շրջանակում, հանգեցրել են Հայաստանի տարածքային ամբողջականության, ազգային արժեքների և պետական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության կորստի։
Հետևանքները Նիկոլ Փաշինյանի համար
Նիկոլ Փաշինյանի ապագան ամբողջությամբ կախված է այս ընտրությունների արդյունքից։ Իր կատարած գործողությունների և դրանց հետևանքների պատճառով նա կարող է հայտնվել քրեական պատասխանատվության տակ։ Եթե ընդդիմությունը հաջողվի ձևակերպել մեծամասնություն, նոր կառավարությունը կարող է սկսել քննություններ և հետապնդումներ, որոնք կարող են հանգեցնել նրա ձերբակալմանը։
Այդ պատճառով Փաշինյանի հիմնական նպատակը հունիսի 7-ի ընտրություններում հաղթելն է՝ ոչ թե երկրի համար լավագույն ապագա ապահովելու, այլ իր անձնական ազատությունը պահպանելու համար։
Չնայած ընդդիմության կողմից հավաքված բազմաթիվ դժգոհություններին՝ Փաշինյանը դեռևս ունի հնարավորություն մնալ իշխանության գլուխը։ Նա օգտվում է իշխանության ռեսուրսներից, ինչպես նաև ստացել է միջազգային աջակցություն՝ Ադրբեջանից, Թուրքիայից, Եվրամիությունից և Միացյալ Նահանգներից։ Այս երկրները հասկանում են, որ Փաշինյանի քաղաքականության փոփոխությունը կարող է հանգեցնել տարածաշրջանում անկայունության և նրանց շահերի վտանգման։
Այնուամենայնիվ, Փաշինյանի վստահության վարկանիշը կտրուկ է նվազել՝ հասնելով 10%-ի մակարդակի։ Սա ընդդիմության համար հնարավորություն է ստեղծում իշխանության գալու, սակայն նրանք բախվում են մի շարք խոչընդոտների։
Ընտրական համակարգի բարդությունները
Հայաստանի ընտրական համակարգը բարդ է և կարող է հանգեցնել անսպասելի արդյունքների։ Ընտրողները պետք է հասկանան, որ իրենց ձայնը կարող է ոչ միայն իշխող կուսակցությանը կամ ընդդիմությանը տալ, այլև անուղղակիորեն օգնել իշխող կուսակցությանը՝ իշխանությունը պահպանելու համար։
Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի պետք է հասկանա իր պատասխանատվությունը և մասնակցի ընտրություններին՝ երկրի ապագան ուրիշների ձեռքում չթողնելու համար։
